Jigar saratoni — tashxis va davolash | ILBOZAMED (Toshkent)
Jigar saratoni: alomatlar, tashxis va davolash
Jigar saratoni: alomatlar, xavf omillari (B/C gepatit, sirroz), tashxis (UZI/KT/MRT, AFP, biopsiya) va davolash (rezeksiya, ablyatsiya, transplantatsiya, TACE, sistemali terapiya).
Kasallik mohiyati
Birlamchi jigar saratoni ko‘pincha gepatosellyulyar karsinoma (HCC) ko‘rinishida uchraydi. GLOBOCAN 2022 baholarida “jigar va ichki jigar o‘t yo‘llari” kategoriyasi bo‘yicha dunyoda taxminan 866 136 yangi holat va 758 725 o‘lim qayd etilgan.
Xavf omillari
Eng muhim omil — jigarni uzoq muddat zararlaydigan kasalliklar va sirroz:
Erta bosqichda alomat bo‘lmasligi mumkin. Uchraydigan belgilar:
NCI PDQ bo‘yicha lokalizatsiyalangan birlamchi jigar saratonida: kuzatuv, jarrohlik rezeksiyasi, jigar transplantatsiyasi, ablyatsiya, nurlanish variantlari; keyingi bosqichlarda lokoregional va sistemali davolash qo‘llanadi.
Taktika o‘sma bosqichi bilan birga **jigar funksiyasi (sirroz darajasi)**ga ham bog‘liq.
Ma’lumot axborot maqsadida berilgan. Individual tashxis va davolash rejasi shifokor ko‘rigidan so‘ng belgilanadi.
Birlamchi jigar saratoni ko‘pincha gepatosellyulyar karsinoma (HCC) ko‘rinishida uchraydi. GLOBOCAN 2022 baholarida “jigar va ichki jigar o‘t yo‘llari” kategoriyasi bo‘yicha dunyoda taxminan 866 136 yangi holat va 758 725 o‘lim qayd etilgan.
Xavf omillari
Eng muhim omil — jigarni uzoq muddat zararlaydigan kasalliklar va sirroz:
- B va C gepatit (HBV surunkali infeksiya, sirroz va jigar saratoni xavfini oshiradi);
- sirroz (alkogol, virusli gepatitlar va boshqa sabablar);
- metabolik omillar (semizlik/diabet va boshqalar) — xavfni oshiruvchi qo‘shimcha omillar.
Erta bosqichda alomat bo‘lmasligi mumkin. Uchraydigan belgilar:
- o‘ng qovurg‘a ostida og‘riq/og‘irlik, qorin kattalashishi;
- vazn yo‘qotish, ishtaha pasayishi, holsizlik;
- ko‘ngil aynishi, tez to‘yib qolish;
- sariqlik, siydik qorayishi, teri qichishishi.
- TashxisUZI → ko‘rsatmaga ko‘ra KT/MRT (kontrast bilan) va stadiyalash.
- AFP: ba’zida oshadi, lekin u yakka o‘zi bilan tashxis qo‘ymaydi; erta bosqichda AFP normal bo‘lishi ham mumkin.
- Biopsiya: zarurat bo‘lsa (morfologik tasdiq/aniqlashtirish uchun).
NCI PDQ bo‘yicha lokalizatsiyalangan birlamchi jigar saratonida: kuzatuv, jarrohlik rezeksiyasi, jigar transplantatsiyasi, ablyatsiya, nurlanish variantlari; keyingi bosqichlarda lokoregional va sistemali davolash qo‘llanadi.
Taktika o‘sma bosqichi bilan birga **jigar funksiyasi (sirroz darajasi)**ga ham bog‘liq.
Ma’lumot axborot maqsadida berilgan. Individual tashxis va davolash rejasi shifokor ko‘rigidan so‘ng belgilanadi.
